Turkish Journal of Geriatrics 2003 , Vol 6, Issue 1
DEJENERE LOMBER SPİNAL STENOZ İLE ATEROSKLEROTİK DAMAR HASTALIĞI, HİPERKOLESTEROLEMİ, HİPERTANSİYON VE DİABETES MELLİTUS ARASINDAKİ İLİŞKİ
Hidayet SARI, Saliha Aydın TANGÜREK, Burak TANGÜREK, Günay CAN
İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.D. Prof.Dr.
İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon A.D. Asist.Dr
Siyami Ersek Göğüs ve Kalp Damar Cerrahisi Merkezi, İstanbul
İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Halk ve Çevre Sağlığı A.D., İstanbul
Komorbidite, tedavi veya çalışma altındaki hastalıkla birlikte diğer durumların varlığını gösterir. Bu çalışma, komorbit hastalık varlığında tedavinin muhtemel yarar ve sakıncalarını ortaya koyabilmek için, lomber spinal stenoz (LSS) varlığı ile enflamatuar bir süreç olarak düşündüğümüz aterosklerotik damar hastalığı (ASDH) ve ateroskleroz risk faktörleri olan diabetes mellitus (DM), hiperkolesterolemi (HK), hipertansiyon (HT) varlığı arasındaki ilişkiyi araştırmak için planlandı. Çalışmamıza 38 LSS’lu hasta ve kontrol grubu olarak 38 lomber spondiloz (LS)’lu hasta alındı. Tüm hastalardan tam bir anamnez (DM, HT, HK, ASDH, ilaç kullanımları, ağrı sorgulaması, nörojenik kladikasyon (NİK) şikayetlerinin sorgulaması) alındı ve fizik muayene (yürüme mesafeleri, lomber bölge muayenesi, damar muayenesi) başlangıçta ve tedavi sonrasında yapıldı. Radyolojik ve laboratuvar tetkikleri istendi. LSS grubunda; DM (p = 0,024) ve HT (p = 0,006) kontrol grubuna göre daha sık görüldü. HK (p = 0,488) ve ASDH (p = 0,057) sıklığı yönünden iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu. Sonuç olarak, LSS ile DM ve HT arasında direkt bir ilişki vardır. Ayrıca bu hastalıkların ASDH riski taşımaları nedeniyle LSS’lu hastalarda ASDH varlığı da araştırılmalıdır. Buna göre tedavi planlanması yapılmalıdır. Çünkü LSS’lu hastalarda NİK görülürken ASDH’lı hastalarda vasküler klodikasyon ortaya çıkmaktadır. Bu durumda yürüme sırasında çıkan bacak ağrısının gerçek etyolojik nedenini saptamak ve ona göre tedavi planlaması yapmak gerekir. Bu iki hastalık LSS ve ASDH’nın birlikte bulunması durumunda tedavi planı değişecek ve prognozun daha kötüleşeceğini akla getirecektir. Bu nedenle bu hastalıkların, LSS kliniğini ve tedaviye yanıtı etkileyip etkilemediğini bilmek tedavi planlanmasında ve prognoz tayininde bizlere yardımcı olacaktır. Keywords : Lomber spinal stenoz, diabetes mellitus, hipertansiyon, hiperkolesterolemi, aterosklerotik damar hastalığı, komorbidite.