Turkish Journal of Geriatrics 2003 , Vol 6, Issue 2
YAŞLI YANIK HASTALARINDA MORTALİTEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Arife POLAT DÜZGÜN, M. Mahir ÖZMEN, Emrah SENEL, Faruk COŞKUN
Ankara Numune Hastanesi 3. Cerrahi Kliniği, Dr., Ankara
Ankara Numune Hastanesi 3. Cerrahi Kliniği, Doç. Dr., Ankara
Ankara Numune Hastanesi Yanık Ünitesi, Dr., Ankara
Amaç: Yaşlılarda görülen travmaların %8’ini yanıklar oluşturmaktadır. Çünkü yaşlılık fizyolojisine bağlı olarak görme fonksiyonlarında bozulma ve reflekslerde görülen yavaşlama travma riskini artırmaktadır. Yaşlı hastalarda yanık daha yüksek morbidite ve mortaliteye neden olmaktadır. Hastalar ve Yöntem: 1998-2001 tarihleri arasında hastanede yatırılarak tedavi edilen 6O yaş ve üstü 54 (34 K) hastaya ait kayıtlar retrospektif olarak değerlendirildi. Bu amaçla hasta dosyaları, yaş, cinsiyet, yanık nedeni, başvuru zamanı, yatış süresi, yanık alanı, yandaş hastalık, mortalite nedeni gibi parametreler açısından incelendi. Bu parametrelerle mortalite arasındaki ilişki analiz edildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 70 (60-95 yaş) ve yanıkların %90’ı ev kazalarına bağlı idi. Olguların %33 (18)’ü sıcak sıvı %60 (32)’ı alev yanığı ve %7 (3)’si elektrik yanığı idi. Hastaların %50’si yanığın olduğu gün içinde bir hastaneye başvurmuştu. Ortalama yanık alanı %18 , ortalama yatış süresi 18 (1-64) gündü. Mortal seyreden 15 (% 31) hastada yanık alanı ortalama % 31 iken yanık alanı % 30’un üzerinde olan hastalarda mortalitenin anlamlı derecede yükseldiği saptandı. Hastalarda en sık ölüm nedeni akut böbrek yetmezliği ve yanık komplikasyonları idi. Yandaş hastalığı olan 24 hastada mortalite oranı % 34 (8/24) olup istatistiksel anlamlılık saptanmadı. Sonuç: Mortaliteyi etkileyen faktörler incelendiğinde sadece yanık alanının > %30 olması bağımsız prognostik faktördür. Yaşlılarda çoğunlukla yanık ev ortamındaki kazalara bağlıdır. Bu nedenle basın yayın organları aracılığı ile düzenlenecek kampanyalarla kazalara bağlı yanıklar önlenebilir. Keywords : Yanık, yaşlı, mortalite, etiyoloji, yanık alanı, yandaş hastalık