Turkish Journal of Geriatrics 2004 , Vol 7, Issue 3
YAŞLI NÜFUS VE YAŞAM KALİTELERİNİN YÜKSELTİLMESİ
Tahsin Gökhan TELATAR, Hilal ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara İnsan yaşamındaki kronolojik dönemler, kişilerin sağlık durumlarını ve sağlık sorunlarını belirlemektedir. Yaşın büyümesiyle birlikte bazı fizyolojik ve anatomik değişiklikler meydana gelmekte ve bu durum belirli yaşlardaki kişilerin bazı sağlık sorunlarına karşı daha duyarlı olmalarına neden olmaktadır. Günümüzde 65 yaş ve üzeri grup yaşlı olarak sınıflandırılmaktadır. Yirminci yüzyılın sonunda dünyada yaşlılarda yaşam beklentisi artmış ve doğum hızları azalmıştır. Bu durum, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranını oldukça artırmıştır. Yaşlılıktaki sağlık sorunları daha çok kronik ve dejeneratif hastalıklardır. Günümüzde kişilerin hastalıkları tanımlanırken çoğunlukla mortalite ve morbidite ölçütleri kullanılmaktadır. Oysa yaşam süresi uzadıkça yaşanılan yaşamın kalitesi de önem kazanmaktadır. Ev ve aile ile ilgili konular, yaşamdan alınan doyum, çalışma durumu, sağlık hizmetlerinin ulaşılabilirliği ve kullanılabilirliği, yaşlıların yaşam kalitelerini etkileyen önemli değişkenlerdir. Yaşam beklentisi, toplumların sağlık durumlarının belirlenmesinde bir ölçüt olarak kullanılmaktadır ancak yaşlı nüfus için değerlendirilmesi gereken asıl ölçüt hastalık ya da maluliyetin olmadığı, sağlıklı ve aktif yaşam beklentisi olmalıdır. Bu ölçüt “sağlık beklentisi” olarak adlandırılabilir. Konuya halk sağlığı bakış açısıyla yaklaşıldığında, yaşlıların gereksinimleri değerlendirilerek öncelikler belirlenmeli ve yaşlı nüfusun sağlığını geliştirmeye yönelik maliyet etkili müdahaleler yapılmalı, izlenmeli ve etkileri değerlendirilmelidir. Sağlık hizmetlerinin sunulmasında özel bir yer teşkil eden yaşlılara sunulacak bu hizmetlerin planlanması ve uygulanmasında geniş bir bakış açısı sağlanmalı ve mortalite ve morbidite ölçütleri, yaşam kalitesi ölçütleriyle birlikte bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Keywords : Yaşlılık, Yaşam kalitesi, Sağlık hizmetleri