Turkish Journal of Geriatrics 2004 , Vol 7, Issue 4
SEREBROVASKÜLER ATAK SONRASI KOGNİTİF FONKSİYON VE DUYU-DURUM DEĞİŞİKLİKLERİ
Ayşe YALIMAN, Nurten ESKİYURT, Meltem VURAL, Muhammed DÖNMEZ, Fatih ÇEŞME, Saime DEMİRCİ, Nalan BÖLÜKBAŞ, Hande BAŞAT ÜÇGÜLER
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, İSTANBUL Orta yaş ve üzeri popülasyonda dünyada ilk sıradaki özürlülük nedeni olan serebrovasküler atak, gelişen motor fonksiyon bozukluğu yanısıra kognitif fonksiyonların gerilemesi, duygu-durum değişiklikleri ile hastaların günlük yaşam aktivitelerini önemli derecede etkilemektedir. Çalışmamızın amacı, inme sonrası hastaların bilişsel fonksiyon ve duygu-durum değişikliklerini değerlendirmek ve sağlıklı kişilerin değerlendirmeleri ile karşılaştırmaktı. Bu amaçla serebrovaskuler atak geçirmiş 43 hasta ile yaş, cins ve eğitim düzeyi eşleştirilmiş 39 sağlıklı kişinin kognitif fonksiyon ve depresyon düzeyleri “Mini Mental Durum Muayenesi (MMDM)” testi ve “Beck Depresyon Ölçütü (BDÖ)” ile değerlendirildi. Hastaların yaş ortalamaları 58.60±12.53 yıl olup MMDM puan ortalamaları 21.79±6.53’dür; inmeli 26 kişinin (%66.7) MMDM puanı 25 ve altındadır. Sağlıklı kişilerin MMDM ortalamaları 27.03±3.24 ve 8 kişinin (%21.1) MMDM puanı 25 ve altındadır; iki grubun MMDM ortalamaları arasındaki fark anlamlıdır (p<0.001). Dominant hemisfer lezyonu olan hastaların MMDM puan ortalamaları (20.26±7.07 ) ile non-dominant hemisfer lezyonu olan hastaların MMDM puan ortalamaları (23.25±5.78) arasında istatistiksel bir fark bulunmamıştır. Kognitif fonksiyon puanları ile yaş arasındaki ilişki değerlendirildiğinde artan yaş ile kognitif fonksiyon puanının hasta ve sağlıklı gruplarda düştüğü saptanmıştır. BDÖ puanları inmeli ve kontrol gruplarında sırasıyla 20.26±13.79 ve 7.39±5.10’dur ve fark anlamlıdır (p<0.001). İnmeli hastalarda depresyon puanları ile yaş arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Çalışma sonuçları ele alındığında orta yaş ve üzeri özürlülük nedeni olarak inme, hastaların kognitif fonksiyon ve duygu-durumlarında olumsuz değişikliklere neden olmakta, bu durum düşük seviyede olan fonksiyonel aktivite performansları üzerinde de olumsuz etkili olmaktadır. İnme geçiren hastaların motor fonksiyon ve fonksiyonel yeteneklerinin rehabilitasyonu ile birlikte duygusal durum ve kognitif fonksiyonlarının da dikkatle ele alınması ve multidisipliner, kapsamlı bir rehabilitasyon programı gerekliliğini vurgulamak istiyoruz. Keywords : İnme, Depresyon, Kognitif Fonksiyon.