Turkish Journal of Geriatrics 2004 , Vol 7, Issue 4
YAŞLILIK VE YAŞLI AYRIMCILIĞI
Nesrin ÇİLİNGİROĞLU, Simge DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, ANKARA
Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu, ANKARA
2000 yılında 6.1 milyar olan dünya nüfusunun, 2100 yılında 9.1 milyara ulaşıp azalmaya başlayacağı tahmin edilmektedir. Bu değişikler yaş yapılarına yansıyacak, yaşlı nüfusun payı artacaktır. Doğuşta beklenen ortalama yaşam süresinin uzamasıyla \"nüfusun yaşlanması\" olarak adlandırılan demografik değişim toplumda farklı şekillerde, sağlık bakım hizmetlerinde, sağlık harcamalarında, sosyal güvenlikte vb. alanlarda yansıyacak ve “yaşlı ayrımcılığı” çoğu toplumda görülebilecektir. Ancak, yaşlılık, önüne geçilmesi mümkün olmayan biyolojik, kronolojik ve sosyal yönleri ile sorunları da olan bir süreçtir. Yaşlı ayrımcılığı, yaşlı insanlara yönelik bir ayrımcılık, ırk ayrımcılığı ve cinsiyet ayrımcılığı gibi eyleme dönüşebilen bir ideoloji türü olarak tanımlamıştır. İleri yaştakilere yönelik önyargıyı tutum ve davranışlar aracılığı ile ifade eden bir terimdir. Yaşlı ayrımcılığının olumsuz etkileri, işyerindeki ayrımcılık, sağlık bakımı sistemindeki yanlılık, ve sosyal önyargılarda, taraf tutmada görülür. Yaşlı ayrımcılığınının teorik temellerini ölümden duyulan korku; gençliğe, bedensel güzelliğe ve cinselliğe verilen önem; ekonomik verimliliğe ve üreticiliğe verilen önem; yaşlılarla ilgili yapılan araştırmaların bir çoğunun huzurevlerinde, bakımevlerinde ya da hastanelerdeki yaşlılar üzerinde yapılması oluşturur. Daha sağlıklı ve daha aktif yaşlı bireylerin oluşturulması için yaşlılara yönelik politikalar yeniden düzenlenmelidir. Sosyal güvenlik sistemleri kısa vadeli çözümler getirmek yerine, nüfustaki demografik değişiklikleri ciddiye alan önlemler almalıdır. Sağlık, eğitim, istihdam politikaları da bu değişime mutlaka uyum sağlamalıdır. Aksi takdirde, sorun yalnızca yaşlılar için değil, halen olduğu gibi gençleri için de var olacaktır. Keywords : Yaşlı ayrımcılığı; Yaşlı nüfus, Yaşlanma, Sosyal ayrımcılık, Demografik yapı, Sosyal güvenlik.