Turkish Journal of Geriatrics 2005 , Vol 8, Issue 2
KAFEİN VE KEMİK MİNERAL YOĞUNLUĞU İLİŞKİSİ
Alper BAŞARAN, Gül Fidan SARIBAY, Sabire AKIN, Feza KORKUSUZ
Hacettepe Üniversitesi, İstatistik Bölümü
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Meslek Yüksekokulu
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sağlık ve Rehberlik Merkezi
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü ve Sağlık ve Rehberlik Merkezi
İçeceklerle alınan kafein miktarı ve kemik mineral yoğunluğu (KMY) arasındaki ilişkiyi ayrıntılarıyla inceleyen kapsamlı çalışmalar sınırlıdır. Ayrıca kafein ve KMY arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların sonuçları kafein miktarı ve kaynağına göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmada içeceklerle alınan kafein miktarı ve KMY arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çayla alınan kafein ve KMY arasındaki ilişki ayrıca incelenmiştir. Çalışma kapsamında KMY lomber omurga L2-L4 ve femur üst uç toplamında çift enerjili X-ışını absorbsiyometresiyle (DEXA) ölçülen ve eş zamanlı olarak Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) “Farklı ülkelerdeki olgular ve toplumlar arasında kalça kırığı risk faktörlerini örneğin diyet ve fiziksel etkinlik bağlamında inceleme formunu” dolduran 708 kadın, 307 erkek, toplam 1015 bireyin içeceklerle aldığı kafein miktarı verileri arasındaki ilişki, ayrıca, 551 kadın, 260 erkek, toplam 811 bireyin çayla aldığı kafein miktarı verileri arasındaki ilişkiler incelenmiştir.

Tüketilen kafein miktrarının L2-L4 KMY’nu bayanlar için istatistiksel olarak etkilemediği ancak erkeklerde etkilediği belirlenmiştir. Aynı zamanda her iki cins için de femur üst uç bölgesinde KMY’nu kafeinden etkilemediği sonucuna varılmıştır. Çayla alınan kafein miktarının her iki cins için de L2-L4 ve femur üst uç bölgelerinde KMY’nu etkilemediği belirlenmiştir. Sonuç olarak osteoporozun değiştirilebilir belirleyicilerinden birisi olan içeceklerle alınan kafein miktarı ile KMY arasındaki ilişki incelendiğinde cinse ve ölçümün yapıldığı bölgeye bağlı farklılıkların olduğu saptanmıştır. Özellikle erkeklerin L2-L4 omurgalarında KMY’nu korumak bağlamında kafein tüketimini sınırlamalarının doğru olacağı görüşüne varılmıştır. Keywords : Kafein, Kahve, Kola, Çay, Osteopeni, Osteoporoz