Turkish Journal of Geriatrics 2012 , Vol 15, Issue 4
GAZİANTEP İL MERKEZİNDE YAŞAYAN YAŞLILARIN YAŞAM KALİTESİ DÜZEYİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Semiha AYDIN1, Leyla KARAOĞLU2
1İstanbul Üniversitesi, Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu, İSTANBUL
2Rize Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, RİZE
Giriş: Yaşam kalitesi, mutlu olma ve yaşamdan hoşnut olmayı içeren, genel anlamda “iyi olma durumu” olarak kullanılan bir terimdir. Çalışmanın amacı Gaziantep il merkezinde yaşayan yaşlıların yaşam kalitesi düzeyini ve etkileyen faktörleri saptamaktır.

Gereç ve Yöntem: Gaziantep ili Şehitkamil ve Şahinbey merkez ilçelerinde yaşayan 65 yaş ve üzeri nüfusu temsil eden 592 yaşlı ile çalışılmıştır. Yaşlıların yaşam kalitesi Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen ve 6 alandan oluşan WHOQOL-OLD ölçeği ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Independent Sample t test, One-way ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, lojistik regresyon kullanılmıştır.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları 72.9±0.2'dir. Yaşlıların %67.4'ü evli, %57.1'i okur yazar değil, %92.9'unun en az bir kronik hastalığı var, %11.8'inin sağlık güvencesi yok, %5.7'i halen gelir getiren bir işte çalışmaktadır. Yaşam kalitesi alan puan ortalamaları duyusal yetiler, özerklik, geçmiş, bugün ve geleceğe ait aktiviteler, sosyal katılım, ölüm ve ölmek, yakınlık ve toplam puan ortalaması sırasıyla 15.5±0.1, 13.0±0.1, 12.1±0.1, 9.9±0.1, 15.9±0.1, 13.4±0.1 ve 55.8±0.5 olarak bulunmuştur. Çok değişkenli analizlerde “yüksek” yaşam kalitesini en çok etkileyen değişkenler ilkokul ve üzerinde eğitimli olma (OR=7.9), halen çalışıyor olma (OR=6.6), kronik hastalığın olmaması (OR=4.0), aylık gelirin olması (OR=2.3) ve grubun 65-74 yaş aralığında olması (OR=2.2) olarak bulunmuştur.

Sonuç: Gaziantep il merkezinde yaşayan yaşlıların yaşam kalitesi ortalama puanı yüz üzerinden 55'dir. Yaşam kalitesi gelişmiş ülkelere göre düşük düzeydedir, Türkiye'de bildirilen değerlerle uyumludur. Keywords : Yaşlı; Yaşlanma; Yaşam Kalitesi