Turkish Journal of Geriatrics 2013 , Vol 16, Issue 2
GENÇ VE YAŞLI BİREYLERİN DUYGUSAL BELLEK İŞLEVLERİ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI
Filiz SAYAR1, Banu CANGÖZ2
1Cumhuriyet Üniversitesi Psikoloji SİVAS
2Hacettepe Üniversitesi Psikoloji ANKARA
Giriş: Bu araştırmanın amacı, genç ve yaşlılarda test edilme süresi ve kelimelerin duygusal yükü değişkenlerinin örtük ve açık bellek üzerindeki etkilerini incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Ergen (11-14 yaş), erken yetişkin (25-35 yaş) ve yaşlı (65+ yaş) olmak üzere toplam 240 katılımcıya duygusal yüke sahip kelimeler sunularak, anlık ve gecikmeli koşulda kelime kökü tamamlama ve serbest hatırlama performansları ölçülmüştür.

Bulgular: Yaş, test edilme süresi ve kelimelerin duygusal yükünün açık ve örtük bellek üzerindeki temel etkisi anlamlıdır. Örtük bellekte yaş ve duygusal yük ile test edilme süresi ve duygusal yük değişkenlerinin ortak etkisi anlamlıyken; açık bellekte test edilme süresi ve yaş ile test edilme süresi ve duygusal yük değişkenlerinin ortak etkisi anlamlıdır. Bu üç değişkenin açık bellek üzerindeki üçlü ortak etkisi de anlamlıdır.

Sonuç: Yaşlanmayla beraber açık ve örtük bellek performansı yani bilinçli ve bilinçsiz geri getirme işlevleri gerilemektedir. Sunulan uyarıcının duygusal içerikli olması açık ve örtük bellek performansını her yaşta etkilemekte, olumlu uyarıcılar daha iyi hatırlanmaktadır. Olumlu kelimelerin tüm gruplarda örtük bellek performansını anlamlı derecede artırması, belleğin bilinçsiz biçimde olumlu olana yönelerek “olumluluk etkisi” gösterdiği şeklinde yorumlanmıştır. Örtük bellek açısından ergenler ve yaşlılar arasında, açık bellek açısından gençlerle yaşlılar arasında fark görülmesi, örtük belleğin yaş farklılıklarına daha duyarlı olduğunu düşündürmektedir. Keywords : Adolesan; Orta Yaş; Yetişkin; Yaş Faktörü; Yaşlı; Yaşlanma/Fizyoloji; Hafıza/Fizyoloji