Turkish Journal of Geriatrics 2017 , Vol 20, Issue 3
YAŞLI HEMODİYALİZ HASTALARINDA SAĞLIKLA İLİŞKİLİ YAŞAM KALİTESİNİN BELİRLEYİCİLERİ
Bilge KESİKBURUN1, Emel EKŞİOĞLU1, İbrahim AKDAĞ2, Aytül ÇAKCI1
1Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital, Department of Physical Medicine and Rehabilitation ANKARA
2Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital, Department of Nephrology Ankara
Giriş: Yaşlı hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesi hakkında çok sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı yaşlı hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesini etkileyen demografik ve klinik belirleyicileri tanımlamaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya toplam 94 hemodiyaliz hastası katıldı. Katılımcılar yaşa göre iki gruba ayrıldı: yaşlı grubu (yaş ≥60) ve genç grubu (yaş<60). Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, hemodiyaliz süresi, komorbidite, serum hemoglobin, albumin, paratiroid hormon, aspartat transaminaz, alanin transaminaz, kalsiyum, fosfat, üre ve kreatinini içeren klinik ve demografik veriler kaydedildi. Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili kullanılarak ölçüldü. Beck Depresyon Envanteri kullanılarak depresyon değerlendirildi. Gruplar arasında verilerin karşılaştırılması yapıldı. Yaşam kalitesi için belirleyiciler çoklu lojistik regresyon analizi kullanılarak belirlendi.

Bulgular: Yaşlı hemodiyaliz hastaları (n=39) anlamlı olarak enerji, ağrı ve fiziksel aktivite alanlarında kontrol grubundan daha yüksek skorlara sahipti. (n=55; p=0.008, p=0.016, p=0.042, sırasıyla). Yaşlı hemodiyaliz hastalarında, Beck Depresyon Envanteri Nottingham Sağlık Profili’nin enerji alanı dışındaki altı alanıyla istatistiksel olarak anlamlı derecede ilişkili bulundu (p<0.05). Yaşam kalitesi serum hemoglobin, albumin ve fosfat düzeyinden, evli olmak ve komorbidite sayısını içeren faktörlerden anlamlı olarak etkilenmekteydi (p<0.05). Yaşlı hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesinin primer belirleyicisi depresyon olarak görünmektedir.

Sonuç: Yaşlı hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesi, büyük oranda depresyon, bazı metabolik parametreler ve komorbidite sayısından etkilenmektedir. Keywords : Yaşlı; Renal diyaliz; Yaşam Kalitesi; Depresyon